A diabetes mellitus é un grupo de enfermidades metabólicas caracterizadas polo aumento dos niveis de glicosa no sangue, causada por deficiencias na secreción de insulina ou na súa acción ou por ambas as cousas. Trátase dunha complexa doenza na cal coexiste un trastorno global do metabolismo dos carbohidratos, dos lípidos e das proteínas.
O páncreas é o órgano responsábel da produción do hormona denominado insulina. Este hormona é responsábel da regulación do nivel de glicosa no sangue. Para que as células das diversas partes do corpo humano poidan realizar o proceso de respiración é necesario que a glicosa estea presente na célula. Unha falla na produción de insulina resulta en altos niveis de glicosa no sangue, xa que a mesma non é dirixida debidamente ao interior das células.
Para manter a glicemia constante, o páncreas tamén produce outra hormona antagónica á insulina, denominado glicagón. Ou sexa, cando o nivel de glicemia cae, secrétase máis glicagón para restabelecer o nivel de glicosa na circulación.
Os pacientes diabéticos teñen maior propensión a desenvolver hipertensión, arteriosclerose, doenzas oculares, doenzas renais, e deben estar atentos ás feridas non cicatrizantes en extremidades do corpo que poden levar á amputación do membro.
-Tipos de diabetes:
- Tipo 1: Normalmente comeza na infancia ou adolescencia, e caracterízase por un déficit de insulina, debido á destrución das células beta do páncreas por procesos autoinmunes ou idiopáticos. Só preto de 1 de cada 20 persoas diabéticas ten diabetes tipo 1, que se presenta máis frecuentemente entre en rapaces e nenos. Este tipo de diabetes coñecíase como diabetes mellitus insulino-dependente ou diabetes infantil. Nela, o corpo produce pouca ou ningunha insulina. As persoas que a padecen deben recibir inxeccións diarias de insulina. A cantidade de inxeccións diarias varía en función do tratamento escollido polo endocrinólogo e tamén en función da cantidade de insulina producida polo páncreas. A insulina sintética pode ser de acción lenta ou rápida: a de acción lenta subminístrase ao espertar e ao durmir; a de acción rápida indícase logo despois das principais comidas. O control rigoroso da dieta é importantísimo para o diabético tipo 1, debendo evitar carbohidratos simples (refrixerantes, doces,…) e tamén evitar grandes variacións de inxestión calórica. O diabético con dieta descontrolada pode ter episodios de hipoglicemia ou hiperglicemia, que se non tratado a tempo pode levar a secuelas ou ata mesmo á morte. A diabetes tipo 1 ten maior probabilidade de conducir á insuficiencia renal antes dos 50 anos. Algunhas presentan insuficiencia renal antes dos 30.
- Tipo 2: Ten un mecanismo fisiopatolóxico complexo e non completamente coñecido. Parece haber unha diminución na resposta dos receptores de glicosa presentes no tecido periférico á insulina, levando ao fenómeno de resistencia á insulina. As células beta do páncreas aumentan a produción de insulina e, ao longo dos anos, a resistencia á insulina acaba por levar as células beta ao esgotamento. Desenvólvese frecuentemente en etapas adultas da vida e está asociada con frecuencia con obesidade. Varios fármacos e outras causas poden, tamén, causar este tipo de diabetes, así é moi frecuente a diabetes tipo 2 asociada ao uso prolongado de corticoides, frecuentemente asociada á hematocromatose non tratada.
Tipo 3: Outros tipos de diabetes <5% de todos os casos diagnosticados:
- Tipo 3A: defecto xenético nas células beta.
- Tipo 3B: resistencia á insulina determinada xeneticamente.
- Tipo 3C: doenzas no páncreas.
- Tipo 3D: causada por defectos hormonais.
- Tipo 3E: causada por compostos químicos ou fármacos.
- Diabetes xestacional: Ao redor do 2-5% de todos as xestacións. Entre o 20 e 50% destas mulleres desenvolven Diabetes Tipo 2 despois do fin do embarazo.
-Causas:
No inicio pensábase que o factor que predispuña á enfermidade era un consumo alto de carbohidratos de absorción rápida. Despois viuse que non había un aumento da probabilidade de contraer diabetes mellitus co consumo de carbohidratos de asimilación lenta.
Actualmente pénsase que os factores máis importantes son o exceso de peso e mais a falta de exercicio (para o diabetes tipo 2).
A actividade física mellora a administración das reservas de azucres do corpo. As reservas de glicóxeno aumentan e dosifícanse mellor cando o corpo está en forma, xa que os lípidos se queiman con máis facilidade, reservando máis os carbohidratos para esforzos intensos ou en caso de que a actividade sexa moi longa, para que as reservas aguanten máis tempo.
As causas concretas dependen do tipo de diabetes. A de tipo 1 é en parte herdada e pode ser desencadeada por certas infeccións víricas (por exemplo, polo virus coxackie B4). Certos xenotipos humanos teñen máis susceptibilidade, pero requírese tamén a influencia dun factor ambiental.
A de tipo 2 débese principalmente a factores ligados co estilo de vida e xenéticos. [1]
-A implantación de células no páncreas, unha solución de futuro:
Dende 1992, axudados por unha rede de oito hospitais franceses, os HUG (Hospitais Universitarios de Xenebra) realizaron importantes progresos na implantación de células. Vivir sen administrarse insulina, xa é posible para un diabético.
En Xenebra, unha paciente leva xa desde 1997 sen administrarse insulina, grazas a unha implantación dun gran número de células distribuídas no seu páncreas. Unha duración «excepcional» que non ten equivalente no mundo, admiten os Hospitais Universitarios de Xenebra, que ven na terapia xénica unha «inmensa esperanza para os enfermos». Aínda que unha maioría de pacientes que sofren esta terapia deben renovar a administración de insulina ao cabo dalgúns anos.
A implantación de grupos de células, chamados illotes de Langerhans faise por medio dunha simple inxección con anestesia local. Esta intervención é claramente máis simple que un transplante de páncreas, que permite curar a maioría dos casos, pero pode producirse rexeitamento.
As implantacións destes grupos celulares van permitir que preto do 80% dos pacientes poidan suprimir as inxeccións de insulina. Ata a data de hoxe, efectuáronse xa 74 implantacións, 42 das cales en Francia e 32 en Suíza.
María Casal Gañete, Lorena Rey Lauroba
Unilateral incompleto
Unilateral completo
Bilateral completo
